Hoogbegaafd?

Geschatte leestijd: 2 minuten

De vraag welke kinderen ‘echt hoogbegaafd’ waren boeide me niet. In mijn onderzoek naar de verborgen leervoorsprong in groep 6 ontdekte ik dat juist kinderen van wie je het niet verwacht, zich soms kapot vervelen omdat ze de stof al beheersen.

De verborgen leervoorsprong in groep 6

Ik deed een zeer ongebruikelijk didactisch onderzoek in groep 6: zonder voorselectie op prestaties of persoonskenmerken nam ik bij álle leerlingen citotoetsen af die pas later op het programma stonden. De kinderen mochten zich dus meten met de leerlingen in hogere groepen, op wie de scores genormeerd waren. Telkens als een kind in de testgroep een gemiddelde of bovengemiddelde score behaalde, kreeg het de volgende toets voorgeschoteld, net zolang tot het niet meer ging.

Dat was een uitdagende klus voor de kinderen in mijn groep. In die hogere leerjaren waren de leerlingen niet alleen ouder, in tegenstelling tot de kinderen in de testgroep hadden zij uitleg gehad over nieuwe leerstof. Bovendien hadden ze maanden mogen oefenen voordat ze deze toetsen maakten.

Wat kwam er uit dit onderzoek?

• Prestaties op de gewone toetsen zeggen lang niet alles over het echte niveau. Er zijn zelfs kinderen die daar onopvallend op scoren, maar boven niveau uitzonderlijke prestaties laten zien. Omgekeerd zijn er ook kinderen die op de gewone toetsen uitstekend scoren, maar geen leervoorsprong hebben.
• Sommige kinderen vinden doortoetsen maar niks. Zij spelen graag op safe en halen liever – zonder zich te hoeven inspannen – hoge scores op makkelijke toetsen. Andere kinderen gaan juist uit hun dak als ze worden uitgedaagd met moeilijke toetsen. Zij worden wakker en realiseren zich dat ze cognitief uitgehongerd zijn. Zie ook mijn artikel over succeservaringen.
• Leerkrachten baseren hun benadering van een leerling vaak op persoonskenmerken en prestaties op de gewone toetsen. Daarmee blijven veel kinderen onder de radar die de aangeboden leerstof stiekem allang beheersen. Zij hebben baat bij meer uitdaging, ook als ze dat niet aangeven.
• De groepsdynamiek verandert zodra bij de één een leervoorsprong wordt vastgesteld en bij de ander niet. Muurbloempjes komen plotseling tot wasdom, baasjes worden van hun sokkel gestoten.

Nieuwsgierig geworden? Download mijn onderzoek.